آسانسور

در ساختمان های مسکونی چند طبقه ای مانند ساختمان های اداری، دانشگاهی، ورزشی و تجاری؛ اغلب ساکنین یا مراجعه کننده ها با یک چالشی به نام پله ها روبرو هستند. معمولا آسانسورها، بهترین راه حل خواهند بود.

از آنجایی که سازندگان ساختمان ها برای نصب آسانسورها هزینه قابل توجهی را در نظر می گیرند، پس در نتیجه باید به طراحی، نصب و نگهداری آنها برای عملیات ساختمان و ایمنی عمومی توجه ویژه ای داشته باشیند.

آشنایی با تاریخچه مختصری از آسانسور

در تاریخچه آسانسور گفته می شود که اولین آن توسط ارشیدس، 236 سال قبل از میلاد ساخته شده که نیروی آن توسط حیوانات تأمین می شده است. تا اینکه در سال 1743 میلادی به دستور لویی شانزدهم، در کاخ ورسای، یک آسانسور ابتدایی با نام «صندلی پرنده» طراحی و نصب گردید.

جالب است بدانید در سال 1875 در فروشگاه بزرگی در نیویورک، آسانسوری طراحی، نصب و به بهره برداری رسید؛ اما تنها با گذشت سه سال متوقف شد زیرا مردم از پذیرش آن خودداری کرده و همچنان از پله ها استفاده می کردند.

در اواسط قرن نوزدهم میلادی منبع انرژی آسانسورها، بخار آب بودند و به مرور زمان این آسانسورها تکمیل شده و به آسانسورهای امروزی تبدیل شدند.

در سال ۱۸۸۰ اولین آسانسور برقی اختراع شد، در آلمان و توسط فردی به نام «ورنر فون سیمنر» ساخته و نصب گردید. این آسانسورها نسبت به آسانسورهای پیشین، دیگ های بخار با سرعت بالاتر و قابلیت حمل بار سنگین تری داشتند. از دیگر پیشرفت هایی که از گذشته تا این زمان در آسانسورسازی به وجود آمده، می توان به استفاده از شاسی برای آسانسور و انواع درب های اتوماتیک اشاره کرد.

تاریخچه ورود آسانسور به ایران

بعد از سیر تحولی که آسانسور داشت، نوبت نصب در ساختمان های مسکونی و سازمان ها رسید. در طی سفری که ناصرالدین شاه به فرنگ داشت، آسانسورها نظر ناصرالدین شاه را به خود جلب کردند.

پس از بازگشت به ایران، اولین آسانسور در کاخ گلستان نصب شد و در زمان احمد شاه نیز آسانسوری در پالایشگاه آبادان نصب گردید که متاسفانه در حال حاضر اثری از این آسانسورها باقی نمانده است.

آسانسورها به دلیل آسایشی که برای انسان ها فراهم می کنند، در ایران نیز با استقبال خوبی رو به رو شدند و کم کم به صنعت پررونقی مبدل گشت و زمان صنعتی شدن آسانسور در ایران را می توان به ۸۰ سال پیش نسبت داد.

در ابتدا به دلیل اینکه صنعت جدیدی وارد کشور شده بود، برای نصب آسانسورها از متخصصین خارجی استفاده می شد؛ اما با گذشت زمان و با گسترش استفاده از آسانسور، نیاز به داشتن نیروی متخصص نصب بومی احساس شد و همین خود، بستر اشتغال زایی برای جوانان ایجاد کرد و با ورود دانش نصب و تعمیرات آسانسورها، شرکت هایی به انجام این امور مشغول شدند. تا اینکه در سال 1345 اولین کارگاه تولیدی قطعات آسانسور، درب و کابین در ایران تأسیس شد.

آشنایی با انواع آسانسور بر اساس مکانیزم داخلی

آسانسورها را با توجه به نیروی محرکه و نوع کاربرد آن ها به سه دسته کلی تقسیم بندی می کنند. تقسیم بندی انواع آسانسور، راهنمای بسیار خوبی برای افرادی است که قصد خرید و نصب آسانسورها را دارند و در انتخاب نوع آن دچار سردرگمی هستند. انواع آسانسور عبارتند از:

1. آسانسورهای برقی (آسانسور کششی،آسانسور مغناطیسی،آسانسور روملس و آسانسور پیچی)
2. آسانسور هیدرولیک
3. آسانسور پنوماتیک

البته همه آسانسورها با نیروی برق کار می کنند اما در صنعت آسانسور به این سه دسته اصلی تقسیم بندی می شوند.

۱. آسانسور کششی

این نوع از آسانسورها از نوع آسانسورهای برقی بوده و همان طور که از نام آسانسور کششی مشخص است، از ویژگی کششی توسط سیم بکسل ها استفاده می کنند تا کابین به حرکت در آید. در آسانسورهای کششی، عمده انرژی مورد نیاز توسط موتور آسانسور که در موتورخانه آسانسور تعبیه شده، تأمین می گردد و وزنه تعادل نیز به وسیله ایجاد اختلاف وزن سبب حرکت کابین می شود.

این نوع آسانسور از رایج ترین نوع آسانسورها بوده که از مهم ترین مزایای آن می توان به قابلیت استفاده برای ارتفاعات بالا و هم چنین مصرف انرژی کم اشاره کرد.

اگر تا به حال اسم آسانسور روملس را شنیده اید، جالب است بدانید آسانسورهای روملس نیز نوعی از آسانسورهای کششی بوده با این تفاوت که روملس نیازی به موتورخانه ندارد و برای مکان هایی که با محدودیت فضا برای نصب آسانسور روبرو هستند، بهترین گزینه است.

ویژگی ها و مزایای آسانسورهای کششی

• آسانسورهای کششی نسبت به آسانسورهای هیدرولیکی، سرعت بالاتری دارند.
• قابل استفاده در ارتفاعات بلند
• دارای حرکتی نرم و روان

انواع آسانسورهای کششی

آسانسور کششی بر اساس ساختار کلی، شامل آسانسورهای کششی دارای گیر بکس، گیرلس و روملس (بدون موتورخانه) می باشد که همه آن ها با ویژگی های خوب شان در طیف وسیعی از پروژه ها مورد استفاده قرار می گیرند.

2. آسانسور هیدرولیک

آسانسور هدرولیک  نوع دیگری از آسانسورها بوده که به وسیله فشار روغن موجود در پمپ روغن و جک هیدرولیک، کابین آسانسور به حرکت در می آید و بار یا انسان را جا به جا می کند.

از آسانسورهای هیدرولیکی برای ارتفاعات کم تر استفاده می شود. این نوع آسانسورها به آسانسورهای خانگی هم معروف هستند.

لازم به ذکر است با توجه به این که در طراحی آسانسور هیدرولیک کادر وزنه وجود ندارد، نیاز به موتور آسانسور قوی تری نسبت به آسانسورهای کششی است. استفاده از این نوع آسانسور دارای مزایای زیر است:

• نصب آسان و سریع تر
• کم تر بودن هزینه تعمیر و نگهداری
• نرمی و کم صدا بودن در زمان حرکت آسانسور
• توانایی بالا در جا به جایی بارهای بسیار سنگین
• امنیت بسیار بالا
• عدم نیاز به موتورخانه در پشت بام

آسانسورهای هیدرولیک نیازی به موتور خانه ندارند. این نوع آسانسورها نسبت به آسانسورهای دیگر، فضای کم تری را نیز اشغال می کنند. از آن جایی که حمل بارهای سنگین با آسانسورهای هیدرولیک به راحتی انجام می شود بنابراین این نوع آسانسورها در مقایسه با آسانسورهای کششی، از قدرت بیشتری در حمل بارهای سنگین، برخوردار هستند.

هم چنین نصب آسانسورهای هیدرولیکی در مقایسه با آسانسورهای کششی، آسان تر انجام می شود. آسانسورهای هیدرولیکی به خاطر داشتن ویژگی هایی از قبیل امنیت و راحتی، باعث شده که در تمام جهان، مورد استفاده افراد زیادی قرار گیرد.

3. آسانسور پنوماتیک

آسانسور پنوماتیک فاقد موتورخانه بوده و بیشتر برای خانه های ۲ تا ۴ طبقه (دوبلکس و …) نصب می شوند و جهت جابجایی بار و انسان به صورت محدود قابل استفاده هستند. آسانسورهای پنوماتیک به طور متوسط توانایی جا به جایی حدود ۲۴۰ کیلوگرم بار را دارند و از سیستم وکیوم برای ایجاد حرکت کابین استفاده می کنند. از معایبی که این سیستم دارد پر سر و صدا بودن آن است و از مزایای آن، می توان به صرفه جویی در فضا اشاره کرد.