اجزاء مدار الکتریکی با چیدمانهای متفاوتی به هم متصل میشوند اما سادهترین و کاربردیترین آنها سیم کشی موازی و سری است که در ادامه به معرفی آن میپردازیم.
در سیم کشی موازی، دستگاه های مختلف به طور موازی و مستقل از یکدیگر به منبع تغذیه متصل میشوند. به این معنا که قطب مثبت همه دستگاه ها به هم و قطب منفی آنها نیز به هم متصل است. بنابراین در صورت قطعی برق در این نقطه، دستگاه های دیگر همچنان کار میکنند.
در سیم کشی سری، دستگاه ها به صورت پشت سر هم و متوالی به یکدیگر متصل میشوند. به طوری که جریان الکتریکی از یک دستگاه از طریق دستگاه بعدی عبور میکند. بنابراین در صورت قطعی برقی در این مسیر، تمام دستگاه های بعد از آن از کار میافتند.
نحوه سیم کشی برق ساختمان به دو صورت توکار و روکار انجام میشود. البته امروزه روشهای نوینی مثل برقکشی بیسیم نیز وجود دارد. لازم به ذکر است بدانید هزینه سیم کشی برق ساختمان علاوه بر نوع سیم برق ، به روش اجرایی آن نیز بستگی دارد. در ادامه به بررسی هرکدام از این روشها میپردازیم:
در سیم کشی توکار، مسیر عبور سیم درون دیوار تعبیه میشود و سیمها و اتصالات درون این مسیر معمولا با لولههای خرطومی محافظت و با گچ و سیمان پوشانده میشوند. مزایای این روش عبارتند از:
از جمله معایب آن میتوان به هزینه اجرای بالاتر و سختی تعمیر و نگهداری اشاره کرد.
در سیم کشی روکار، سیمها و اتصالات روی سطح دیوار و سقف کشیده شده و در معرض دید هستند. این روش سادهتر و کم هزینهتر است اما زیبایی فضا را خدشهدار میکند. بنابراین پیشنهاد میشود حتماً از داکت برق مناسب برای پوشش سیمها استفاده شود. تعمیر و نگهداری در این روش آسانتر است.
یکی از جدیدترین و کارآمدترین روشهای برقرسانی به ساختمانها، استفاده از فناوری برق بیسیم و شبکههای هوشمند میباشد. در این روش نوین، با استفاده از فناوریهایی مانند وای فای، بلوتوث و …، انرژی و برق مورد نیاز بدون نصب سیم و کابل به صورت بیسیم به اتاقها و فضاهای مختلف ساختمان منتقل میشود.
سپس با استفاده از دستگاهها و تجهیزاتی هوشمند مانند لامپها، سوکتها، سنسورها و … که قابلیت اتصال بیسیم دارند، میتوان برق مورد نیاز را برای روشنایی، تهویه، گرمایش و … بدون اینکه نیازی به اجرای سیمکشیهای پیچیده باشد به این تجهیزات منتقل کرد. البته هزینه تجهیزات اولیه این روش نسبتاً بالا است و نیازمند تخصص و مهارت برای نصب و راهاندازی میباشد.
مزایای این روش نوین عبارتند از:
برای انجام سیم کشی صحیح و استاندارد برق در یک ساختمان، استفاده از ابزارهای تخصصی یک امر ضروری است. استفاده از ابزار سیم کشی برق ساختمان باعث سرعت بخشیدن به کار، دقت بیشتر، رعایت استانداردها و الزامات ایمنی میشود. از جمله مهم ترین ابزارهای مورد نیاز می توان به موارد زیر اشاره کرد.
متر یکی از مهمترین و پرکاربردترین ابزارهای سیم کشی است که برای اندازه گیری طول دقیق سیم ها، مسافت بین نقاط مختلف نصب، عمق شیارهای ایجاد شده و غیره به کار میرود.
یکی دیگر از ابزارهای حیاتی سیم کشی، مولتی متر دیجیتال است که برای اندازه گیری ولتاژ، مقاومت، شدت جریان در مدارهای الکتریکی به کار میرود. استفاده از مولتی مترهای دقیق باعث میشود از صحت کار انجام شده و سلامت مدارها اطمینان حاصل کرد.
سیم لخت کن ابزاری است که برای ایجاد اتصالات الکتریکی مطمئن و پایدار بین سیم ها به کار میرود. نوع فشاری آن که با فشردن دسته، سیم را محکم نگه می دارد، پرکاربردتر است.
چسب های نواری عایق برق یکی دیگر از لوازم ضروری متخصصان برق است که برای پوشش و حفاظت اتصالات، جلوگیری از تماس سیم ها و همچنین مقاوم سازی آنها در برابر عوامل محیطی مورد استفاده قرار می گیرند.
این دستگاه بدون نیاز به تماس فیزیکی، ولتاژ موجود در سیم ها را تشخیص داده و مشخص میکند که آیا ولتاژ جاری است یا خیر. استفاده از این ابزار، ایمنی کار را بسیار بالا میرود و خطر برق گرفتگی را به شدت کاهش میدهد.
انبردست یکی از پرکاربردترین ابزارهاست که برای بریدن و جدا کردن انواع سیمها و کابلهای مورد استفاده در سیمکشی به کار میرود. انبردستهایی با لبههای تیز و برنده، قدرت برش بالایی دارند و بریدن سیمها را آسان میکنند.
چراغ قوه یکی دیگر از وسایلی است که متخصصان برق همواره همراه دارند تا در فضاهای تاریک و داخل شیارها، بتوانند وضعیت سیمکشی و اتصالات را به خوبی مشاهده و بررسی کنند. چراغ قوه LED با نور پرقدرت، انتخاب مناسبی برای این منظور هستند.
استفاده از تراز لیزری برای اندازهگیری دقیق تراز بودن نسبت به زمین و میزان افقی یا عمود بودن نصب لوازم سیمکشی از قبیل جعبههای برق و داکتها ضروری است تا کیفیت و ظاهر سیمکشی حفظ شود.
سیمچین ابزاری برای کشیدن و هدایت سیمها و کابلها درون مسیرها و شیارهای دیوار است تا از پیچ خوردن، گیر کردن یا صدمه دیدن آنها جلوگیری شود. لازم به ذکر است بدانید انواع مختلفی از سیمچین برای کاربردهای گوناگون وجود دارد.
پیچ گوشتی یکی از پرکاربردترین ابزارها برای سیمکشی است که برای نصب و اتصال سیمها به جعبههای برق، کلید و پریز، داکت و سایر تجهیزات سیمکشی مورد استفاده قرار میگیرد.
همانطور که گفتیم سیم کشی برق در ساختمانها یکی از وظایف حیاتی است که تاثیر مستقیم بر ایمنی و عملکرد تمامی تجهیزات الکتریکی دارد. با این وجود، اشتباهات رایج در این فرآیند ممکن است منجر به مشکلات جدی شود. در اینجا به بررسی برخی از اشتباهات رایج در سیم کشی برق ساختمان میپردازیم تا افراد مختلف، از جمله صاحبان خانه و تکنسینان الکتریکی، بتوانند آگاهی بهتری پیدا کنند و از وقوع مشکلات جلوگیری کنند.
یکی از خطاهای رایج و خطرناک در سیمکشی ساختمان، اتصال دادن سیمها خارج از جعبههای اتصالات است. جعبههای اتصالات، سیمها و اتصالات را در برابر عوامل محیطی مانند رطوبت و گرد و غبار محافظت میکنند.
همچنین این جعبهها در شرایطی مانند افزایش دمای مدار، اتصال کوتاه و جرقهزدگی، از ذوب شدن پلاستیک عایق سیمها و آتشسوزی جلوگیری میکنند. بنابراین برای جلوگیری از بروز خطرات احتمالی، توصیه میشود حتماً تمام اتصالات و انشعابات سیمکشی داخل جعبههای مربوطه انجام شود.
استفاده نادرست از سیمها یکی از اشتباهات رایج در سیمکشی ساختمان است. کوتاه کردن سیمها و استفاده از سیمهایی با قطر نامناسب، میتواند منجر به ایجاد اتصالات ضعیف و افزایش خطر آتشسوزی شود. برای جلوگیری از این خطرات، توصیه میشود از سیمهایی با قطر استاندارد متناسب با نیاز هر بخش از سیمکشی ساختمان استفاده شود. رعایت استانداردهای سیمکشی، راهکار مناسبی برای پیشگیری از حوادث احتمالی است.
نصب جعبههای اتصال برق در نزدیکی مواد قابل اشتعال، یکی از رایجترین اشتباهات در سیمکشی ساختمان است. همچنین باید از قرار دادن سیمهای برق بر روی سطوح چوبی خودداری کرد. زیرا چوب در معرض جرقه، مستعد آتشسوزی است. پیشنهاد میشود برای رفع این مشکل، باکسهای پلاستیکی برق درون جعبههای فلزی قرار گیرند.
انتخاب نادرست قطعکننده مدار، از دیگر اشتباهاتی است که میتواند منجر به برقگرفتگی و آتشسوزی شود. بهطور کلی سه نوع قطعکننده برای برق ساختمان وجود دارد. قطعکننده مدارخطای جرقه برای محیطهای مسکونی و ساختمانی، بهترین گزینه بهشمار میرود. این نوع قطعکنندهها از بروز آتشسوزی پیشگیری میکنند.
استفاده از کابلهای بیکیفیت میتواند باعث صدمه دیدن اتصالات شود. همچنین لبههای تیز جعبههای فلزی، احتمال بریدگی و قطع جریان الکتریکی را افزایش میدهد. برای جلوگیری از این مشکلات، توصیه میشود سیمها و کابلها با استفاده از بست و گیره محکم بسته شوند. استفاده از بست و گیره، از صدمه دیدن سیمها و قطعی جریان الکتریسیته جلوگیری میکند.