دیوار چینی ساختمان

دیوار چینی چیست ؟

دیوار چینی یکی از مراحل ظاهراً ساده اما در اصل بسیار مهم در اجرای ساختمان است که نیاز به دقت زیادی در انجام آن دارد. با توجه به تجربه زلزله های اخیر و خسارات مالی و جانی ای که از تخریب همین دیوارها وارد شد می توان به اهمیت این بخش از عملیات اجرای ساختمان پی برد.

همچنین عدم توجه به جزییات معماری از جمله : همباد بودن ، ریسمانی ، شاقولی و گونیا بودن دیوارها در زمان نازک کاری می تواند موجب نازیبایی و افزایش هزینه ها گردد .

انواع دیوار

دیوار باربر

در ساختمانهای دارای اسکلت بنایی که عموماً در ۲ طبقه بنا می شوند ، برخی از دیوارها باربر هستند .یعنی این دیوارها نقش ستونها را داشته و در انتقال بارهای وارد بر ساختمان به فونداسیون ساختمان و در نهایت زمین نقش اصلی را ایفا می کنند .

دیوارهای غیر باربر

دیوارهایی هستند که به عنوان یک عضو غیر سازه ای در ساختمان اجرا شده و تنها برای جدا کردن فضاهای مختلف اجرا می‌شوند.

دیوار محوطه

دیواری است که پیرامون حیاط یا زمین اجرا می شود تا مرز زمین را از املاک مجاور یا معابر جدا کند.مطابق مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان ، این دیوار می تواند از انواع بنایی مسلح ، بنایی با کلاف و یا بنایی غیر مسلح باشد. رعایت نکات زیر در اجرای دیوار محوطه الزامی است :

نسبت ارتفاع به عرض دیوار محوطه نباید از ۱۰ بیشتر باشد .
۲ ) طول پیوسته دیوار محوطه نباید از ۲۰ متر بیشتر باشد .
۳ ) ارتفاع دیوار محوطه بنایی غیر مسلح نباید از ۲ متر و برای دیوار بنایی با کلاف از ۳ متر بیشتر باشد .
۴ ) لازم است زیر دیوار محوطه ، پی بتنی یا کلاف افقی بتنی اجرا شود .

مصالح مصرفی در دیوارچینی

ملات
ماده ایست خمیری که از اختلاط ماده چسباننده مانند خمیر سیمان و ماده پرکننده مانند ماسه سنگدانه ریز ، ساخته شده و در صورت نیاز به مشخصات ویژه کاربری از مواد افزودنی در آن استفاده می‌شود . کابردهای ملات را می توان : چسباندن واحدهای بنایی به یکدیگر ، تامین بستری برای توزیع بار ، اندودکاری ، نماسازی،شاسی کشی نما  و بندکشی به شمار آورد .

ملات ماسه سیمان

ملاتها از لحاظ واکنش شیمیایی برای سفت شدن به ۲ دسته ملاتهای آبی و هوایی تقسیم می شوند . گیرش ملاتهای آبی در مجاورت آب اتفاق می افتد یعنی پس از اجرای این دسته از ملاتها باید توسط آب پاشی یا روشهای دیگر به آنها آب رسانده شود تا به گیرش نهایی خود برسند .

اما ملاتهای هوایی ملاتهایی هستند که پس از اجرا و برای عمل آوری نیاز به آب نداشته و در مجاوت هوا به گیرش نهایی خواهند رسید . ( ملات گچ ، گچ و خاک و . . . )

یکی از پرکاربردترین ملاتهای آبی که در دیوارچینی مصرف می شود ، ملات ماسه سیمان است . این ملات متشکل از ماسه و سیمان باعیار حداقل ۲۰۰ کیلوگرم در مترمکعب ملات یا نسبت ۱به ۵ یعنی ۱پیمانه سیمان و ۵ پیمانه ماسه می باشد .
به هیچ عنوان استفاده از گچ برای زودگیر کردن یا شمشه گیری ملات ماسه سیمان مجاز نمی باشد .

سایر ملاتهای مصرفی در ساختمان عبارتند از : ملات ماسه –سیمان-آهک (باتارد) ، ملات گچ و خاک ( گل و گچ ) ، ملات بنایی

مصالح مصرفی در دیوارهای غیرسازه‌ای

در دیوارچینی می توان از مصالحی که با ملات اجرا می شوند یا از پانل های پیش ساخته استفاده کرد . در دیوارچینی با ملات براساس ضخامت ملات مصرفی در دیوار ، واحدهای پرکننده دیوار نیز به ۲ دسته زیر تقسیم می شوند :

دیوارهای با ضخامت ملات متعارف ( تا ۳ سانت )

مصالح مصرفی در اجرای این دیوارها می توانند جزو دسته های زیر باشند :

آجر فشاری 

از آجر عموماً در ساختمانهای با مصالح بنایی استفاده شده و با توجه به وزن بالای آنها ، اجرای دیوار توسط آجر توپر در ساختمانهای اسکلت بتن یا فلزی ممنوع می باشد . ابعاد آجرها ۵*۱۰*۲۰ سانتیمتر است که وزن هر آجر حدواً ۵ کیلوگرم می باشد .

آجر توخالی 

از آجر توخالی عموماً برای اجرای طاق ضربی استفاده می شود چرا که وزن آنها نسبت به آجر توپر کمتر می باشد . اما بعضاً از این آجرها برای دیوارهای دو طرف نما نیز استفاده می شود .این دیوارها عموماً در سوله ها اجرا می شوند و پس از اجرا نیازی به نما نداشته و تنها بند کشی می شوند .

ابعاد این آجرها نیز ۵*۱۰*۲۰ سانت می باشد که با توجه به سوراخدار بودن ، وزن آنها حدواً ۲ کیلوگرم می باشد .

بلوک‌های سیمانی سبک 

الف ) لیکا
ب ) پرلیت
پ ) طرح لیکا

این دسته از بلوکها با توجه به وزن کمتر و نیز عایقتر بودن آنها ، جزو مصالح پر مصرف در دیوار چینی می باشند . این دسته از بلوکها از مصالح سبک مانند : پوکه صنعتی ( لیکا ) ، پرلیت ، پوکه معدنی و سیمان تهیه شده و به نسبت ابعاد بسیار سبک تر و عایق تر از آجر می باشند .

این بلوکها درابعاد اسمی : ۱۰*۲۰*۶۰ ، ۱۵*۲۰*۶۰ ، ۲۰*۲۰*۶۰ سانتیمتر و به صوت ۲ یا ۳ جداره قابل تهیه می باشند . تفاوت ۳ دسته بلوک سیمانی فوق در عایق بودن آنهاست که این موضوع وابسته به مصالح مصرفی بوده و در قیمت تمام شده نیز تاثیر گذار خواهد بود .

ت ) سیمانی ساده

بلوکهای سیمانی با توجه به وزن بالا و نیز عایق نبودن ، قابل استفاده در دیوارچینی طبقات ساختمان نبوده و بیشتر برای اجرای دیوار حیاط استفاده می شوند .

بلوک سفالی 

بلوکهای سفالی نیز با توجه به وزن کم آنها در دیوارچینی های داخلی و خارجی ساختمان استفاده می شوند .  این بلوکها در ابعاد اسمی  ۱۰*۲۰*۲۰ ، ۱۵*۲۰*۲۰ و ۲۰*۲۰*۲۰ سانت  تولید می شوند .

دیوارهای با ضخامت ملات نازک ( ۳ میلیمتر )

• بلوک گازی AAC ( هبلکس )
• بلوک فوق سبک ( وال کریت )

این دسته از بلوکها با توجه به وزن بسیار کم و عایق صوت و حرارت بودن آنها در سالهای اخیر در دیوارچینی های داخلی و خارجی ساختمان بسیار مورد استفاده قرار گرفته اند . با توجه ضخامت کم ملات در دیوارچینی با این بلوکها ، لازم است به دستورالعملهای ابلاغی از طرف استاندارد ۳۳۶ و نیز تولید کننده دقت شود .

از آنجا که جذب آب در این دسته از بلوکها بالا بوده و این موضوع می تواند در نماهای چسبانده شده تاثیر منفی داشته باشد ، لازم است در زمان دیوارچینی تمهیداتی مانند گیره های فلزی در رجهای دیوار دیده شود .

انواع دیوار چینی

دیوارها به ۲ دسته داخلی و خارجی تقسیم بندی می شوند که این دیوارها از لحاظ مصالح مصرفی ، ضخامت مصالح همچنین عایق بندی با هم تفاوت دارند . مطابق ضوابط مندرج در مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان ، دیوارهایی که بین فضاهای کنترل شده و کنترل نشده اجرا می شوند بایستی مطابق شرایط آب و هوایی منطقه عایق حرارت باشند.

فضای کنترل شده: فضایی است که برای خنک کردن یا گرم کردن آن فضا نیاز به مصرف انرژی باشد . مانند : اتاق خواب ، نشمین ، و در کل داخل فضای مسکونی یا اداری ساختمان

فضای کنترل نشده: فضایی است که برای خنک یا گرم کردن آن فضا نیاز به مصرف انرژی نباشد . مانند : پارکینگ ، راه پله ، انباری ، اتاق آسانسور و . . .

پس با توجه به ضوابط فوق می توان نتیجه گرفت که مصالح دیوار چینی از لحاظ ابعاد و اجزاء تشکیل دهنده با هم تفاوت دارند . یکی از این ضوابط درضوابط نظارت بر آسانسور هم می باشد.

نکته مهم: مطابق بند ۴-۹-۱-۱ مبحث چهارم مقررات ملی ، تمام دیوارهای خارجی واحدهای تصرف و همچنین دیوارهای مشترک واحدها با یکدیگر و با فضاهای عمومی ساختمان ، جهت مقاومت در برابر حریق ، باید در انطباق با مبحث سوم مقررات ملی ساختمان و دارای مقاومت کافی در برابر ضربه باشد . مقادیر صدابندی آنها نیز باید مطابق با مبحث ۱۸ مقررات ملی باشد .

در دیوارهای آجری و بلوک سفالی خارجی و مشترک غیر مسلح ، باید ضخامت حداقل سفت کاری در این دیوارها به میزان ۰,۲ متر رعایت شود .

استانداردهای دیوارچینی

عملیات اجرای دیوارچینی ساختمان می بایست منطبق با مباحث ۱۸ ، ۳ ، ۴ ، ۸ ، استاندارد ۲۸۰۰ و پیوست ششم این استاندارد و نیز نشریه ۵۵ انجام شود.