شیرآلات

برای شروع باید بدانید که  به طورکلی شیرآلات ساختمانی به دو دسته ی شیرآلات واشر دار و شیرآلات بدون واشر تقسیم بندی می شوند.شیرآلات بدون واشر شامل:شیرهای توپی،شیرآلات دیسکی،شیرآلات کارتریجی. درحالی که شیرآلات فشاری جز شیرآلات واشر دار محسوب می شوند. با توجه به مقدمه مطرح شده، ما در این مقاله سعی داریم شما را با انواع شیرآلات ساختمان آشنا و اطلاعات کاربردی را در اختیار شما قرار دهیم. با ما همراه باشید.

انواع شیرآلات

با پیشرفت تکنولوژی همراه با متدهای طراحی جدید از شیرآلات ساختمانی متناسب با محل نصب و کارایی آن ها استفاده می شود؛ بنابراین قبل از اینکه برای خرید شیرآلات اقدام کنید، ابتدا تحقیق کنید و تمامی فاکتورهای لازم جهت یک خرید ایدئال را در نظر بگیرید. همچنین فراموش نکنید که طول عمر شیرآلات به جز در موارد معدودی بالاست و برای مدت زمان زیادی استفاده می شود، لذا اگر کیفیت مناسبی نداشته و یا از مواد نامرغوب ساخته شده باشند، در مدت کوتاهی با مشکلات کاربری گوناگونی مواجه خواهید شد.

۱. شیرآلات توپی

شیرهای آب توپی بیشتر در آشپزخانه و بر روی ظرف شویی سوار می شوند و کاربرد دارند. این نوع شیرهای آب اولین نوع شیرهای بدون واشر هستند که تنها با یک اهرم کار می کنند. بدین شکل که اهرم به دور یک کلاهک توپی که در بالای بدنه اصلی شیر قرارگرفته است، می چرخد. این در حالی است که اهرم یک توپ پلاستیکی یا فلزی که داخل بدنه شیر قرارگرفته را کنترل می کند. به وسیله همین اهرم است که شدت و دمای آب قابلیت تنظیم دارد. شیرهای توپی با داشتن مکانیسم توپی و همواره در معرض آب قرار گرفتن معمولاً به مرورزمان دچار خوردگی می شوند که همین مسئله باعث دائم الچکه بودن این نوع از شیرآلات می شود.

۲. شیرآلات دیسکی

ازجمله مدرن ترین شیرآلات حاضر در بازار شیرآلات دیسکی سرامیکی می باشد. این نوع از شیرها نیز جزو دسته تک اهرمی ها می باشند و اهرم آن ها به روی یک بدنه استوانه ای به شکل عریض قرارگرفته است. شیر آب دیسکی، آب سرد و گرم را داخل یک مخزن که به آن کارتریج تعادل فشار گفته می شود ترکیب می کند. دو دیسک سرامیکی در انتهای این مخزن وجود دارد که بالا و پایین می شود تا شدن فشار آب را کنترل کند. دمای آب نیز با چرخش اهرم به راست و چپ تنظیم می شود. این نوع شیرآلات از کیفیت بالایی برخوردار هستند و نسبت به سایر شیرآلات کمتر به تعمیرات نیاز دارند. از طرفی شیرآلات دیسکی در دسته شیرهای گران قیمت قرار دارد.

۳. شیرآلات کارتریجی

شیرآلات کارتریجی را در دسته دو اهرمی ها قرار می دهند، چراکه ظاهری کاملاً شبیه به شیرآلات فشاری دو اهرمی دارند و تنها تفاوت آن ها در این است که شیرآلات کارتریجی از نوع بدون واشر و شیرآلات فشاری در دسته واشر دار قرار می گیرند. لازم به ذکر است که باوجود شباهت ظاهری بین این دو نوع شیر آب، در هنگام استفاده به راحتی می توانید متوجه تفاوت عملکرد آن ها شوید؛ زیرا شیرهای فشاری در هنگام چرخاندن اهرم نیاز به اعمال فشار بر روی واشر دارند. به عبارتی دیگر خروج آب از شیر به راحتی شیرآلات کارتریجی انجام نمی شود؛ اما در شیرآلات کارتریجی با کوچک ترین چرخش اهرم امکان قطع و یا وصل شدن جریان آب وجود خیلی سریع و راحت وجود دارد.

۴. شیرهای فشاری

این نوع شیرآلات از قدیم الایام در خانه ها وجود داشته و دارد. شیرهای فشاری ازجمله شیرآلاتی هستند که واشر دارند که اغلب در خانه های قدیمی تر دیده می شود، هرچند امروزه این شیرها با تغییراتی در ساختمان های جدید نیز به کار می روند. این نوع شیرآلات ساختمانی ازجمله ارزان ترین شیرهای آب هستند. این نوع از شیرآلات دو اهرمی آب سرد و گرم را جدا می کنند و معمولاً باید برای بستن یا باز کردن آن فشار بیشتری نسبت به سایر شیرهای آب وارد کرد. این شیرآلات با واشر کار می کنند و همین مسئله علت بیشتر چکه کردن این نوع شیر نسبت به بقیه شیرآلات است، زیرا که به دلیل فشار معمولی که بر آن ها وارد می شود دائماً دچار ساییدگی و درنتیجه تعویض واشر می شوند.

۵. شیر آب لمسی

این نوع شیر آب دارای سنسور حرکتی است. سنسور حرکت به شما اطمینان می دهد که آب را به طور مستقیم و کارآمد استفاده کنید. فقط با حرکت دادن دست خود بر روی سنسور حرکت، آب خارج شده و شروع به جریان می کند. این یک انتخاب مناسب برای آشپزخانه و حمام است. این نوع شیر آب به دلیل کمک و تأثیر آن بر بهداشت شناخته شده اند. همچنین نحوه عملکرد آن باعث کاهش آلودگی آب می شود درحالی که سهولت تنظیم دمای آب را نیز به همراه دارد.
علاوه بر اهرم و ساختار کلی شیرآلات، نکات دیگری نیز وجود دارد که آن ها را از هم مجزا می سازد؛ که مهم ترین آن گردنه ی شیر آب است درواقع گردنه ها نیز از انواع مختلفی برخوردارند.

انواع مختلف گردنه ی شیر آب

• استاندارد (آنچه به طورمعمول در بازار وجود دارد)
• حالت خمیده یا گردن غاز
• پل

سایر قسمت های شیرآلات ساختمان

• سنسور

با پیشرفت روزافزون تکنولوژی درحالی که اغلب شیرهای آب با اهرم باز و بسته می شوند، شیرهایی وجود دارند که نیازی به باز و بسته شدن توسط اهرم ندارند و مجهز به سنسورهایی با حساسیت بالا هستند. درواقع فقط کافی است دست خود را جلوی سنسور بگیرید تا آب بازشده و با برداشتن دست از جلوی چشمی سنسور، آب بسته می شود. در این صورت از اهرم فقط برای گرم یا سرد کردن آب استفاده می شود. سنسور در برخی از شیرهای آب به طور پیش فرض وجود دارد و برخی دیگر نیز امکان نصب سنسور دارند. این نوع شیرها برای جلوگیری از هدر رفتن آب و بهداشت بسیار مناسب هستند اما ازنظر قیمت، سنسورها می توانند قیمت شیر آب را بالاتر ببرند.

• دکمه

برای برخی از شیرآلات ساختمانی می توان دکمه ای اضافه کرد که جریان آب را به وسیله آن تنظیم کرد.

درباره جنس شیرآلات چه میدانید؟

به طورکلی شیرآلات از دو ماده اولیه برنج و سرب خشک ساخته می شوند. استفاده از شیرآلات سربی مشکلاتی به همراه دارد که ازجمله این مشکلات می توان به مضر بودن این فلز برای سلامتی انسان اشاره کرد، همچنین فلز سرب خیلی زود در اثر تماس با آب دچار خوردگی می شود، به همین دلیل ورود یون های سرب به درون آب می تواند خطرات جدی را برای سلامتی انسان به وجود آورد. بنا بر آنچه مطرح شد، طبیعتاً شیرآلات سربی از سایر شیرآلات ارزان تر هستند، اما دوام آن ها کمتر است و به سرعت دچار پوسیدگی و خوردگی می شود. البته به یاد داشته باشید که فلز سرب به مقدار کم در همه شیرآلات وجود دارد، اما باید به این نکته دقت داشت که سرب به کار رفته در شیرآلات چند درصد است. این دست از اطلاعات معمولاً از طرف فروشنده می تواند در اختیار شما قرار بگیرد؛ اما به طورکلی و خارج از بحث مواد اولیه شیرآلات را می توان در جنس های مختلفی ازجمله فولاد ضدزنگ، برنج، چدن، استیل، مس و برنج یافت.

انواع شیرآلات ازنظر جنس

۱. شیرآلات برنجی

این نوع شیر آب از جنس برنج ساخته می شود و اگر در مناطقی زندگی می کنید که آب آن بسیار سخت است، بهتر است که از این نوع شیر آب استفاده نمایید، چراکه املاح آب سخت (از قبیل کلسیم کربنات) بر روی فلز برنج رسوب نخواهند کرد. همچنین شیرهای ساخته شده از این ماده به راحتی زنگ نمی زنند و ماندگاری بالایی دارند، از طرفی این نوع شیر آب قیمت بالایی دارد اما در پایان باید گفت که خرید چنین محصولی ارزش پرداخت هزینه بالا را دارد.

۲. شیرآلاتی از جنس استیل ضدزنگ

همان طور که از نام آن پیداست، این نوع شیر آب از جنس استیل ضدزنگ است. شیرآلات ساخته شده از این ماده، مناسب برای انواع سینک های امروزی است که می توانید آن را در بازار پیدا کنید. این نوع شیرآلات نیاز به مراقبت و نگهداری دارند چراکه اگر به درستی حفظ نشوند، مستعد خوردگی می شود به یاد داشته باشید که این جنس شیرآلات را باید کاملاً عاری از خراش ها نگه داشت. درواقع این راهکار در راستای جلوگیری از خوردگی می تواند اعمال شود.

۳. شیرآلات مسی

شیرآلات ساخته شده از این ماده به دلیل ظاهر تیره و جذابیت آن ها شناخته شده اند. به نظر می رسد که این نوع شیرآلات قابلیت استفاده در حمام و آشپزخانه را داشته باشد؛ اما توصیه ما مبنی بر استفاده در محیط آشپزخانه است چراکه در مناطقی که روشنایی بیشتری وجود دارد ظاهر دلپسندتری را شاهد خواهیم بود. لازم به ذکر است که این نوع از شیرآلات مقاومت بالایی نسبت به رسوب گیری ندارند و برای حفظ زیبایی آن ها باید دائماً صیقل داده شوند.

۴. شیرآلات برنزی

این نوع شیرآلات از برنز ساخته شده اند و طراحی کاملاً کلاسیکی ای دارند. این نوع شیرآلات در مقایسه با شیرهای مسی نیازی به صیقل زیاد ندارند. همچنین به دلیل استفاده از فلز برنز جزو کالاهای لوکس حساب شده و بسیار گران قیمت می باشد.

۵. شیرآلات پلاستیکی

شیرآلات پلاستیکی هنگامی زمانی که هنوز جدید و زیبا هستند به چشم می آیند اما پس از مدتی استفاده از آن می فهمید که بسیار شکننده هستند. اگر طرفدار دوام و کیفیت بالا هستید، شیرآلات پلاستیکی برای شما مناسب نمی باشند. این نوع از شیر آب نسبت به سایر شیرآلات ارزان تر است اما به دلیل شکنندگی بالا و تغییر رنگ سریع آن از کیفیت خیلی بالایی برخوردار نیست.

۶. شیرآلات از جنس روی

این نوع شیرآلات از جنسی ترکیبی از روی و مس تهیه می شوند و اغلب در رنگ نقره ای عرضه می گردند. این نوع شیرآلات در بیشتر مواقع مورداستفاده قرار می گیرند چراکه خیلی سریع و راحت زنگ نمی زنند و کیفیتشان از بین نمی رود.

روکش شیرآلات

روکش همان پوسته خارجی شیرآلات است که پوشش نهایی آن را نشان می دهد. این روکش از طریق آبکاری با استفاده از فلزات و آلیاژهای مختلف ایجاد می شود. ازجمله آن ها می توان به نیکل، مس، برنج (روکش طلایی)، برنز، اپوکسی (رنگی) و استیل (کروم) اشاره کرد. بهترین جنس روکش در بازار استیل است؛ زیرا از مقاومت بالایی در برابر پوسیدگی و خوردگی برخوردار است. از سایر فلزات در موارد محدود و به صورت سفارشی استفاده می شود.

قیمت شیرآلات ساختمانی

مهم ترین معیاری که معمولاً هنگام خرید شیرآلات در نظر گرفته می شود، قیمت آن هاست. ازآنجایی که تنوع قیمت در بازار شیرآلات بهداشتی زیاد است؛ قیمت شیرآلات لوکس، قیمت شیرآلات ارزان و  قیمت شیرآلات لاکچری هرکدام متفاوت هستند. از طرفی در نظر داشته باشید که شما قرار است برای خرید شیرآلات ساختمانی هزینه ای را کنار بگذارید و با توجه به کارایی و اهمیت آن در خانه، توصیه می شود که بدون در نظر گرفتن هزینه ها، به سراغ بهترین جنس شیرآلات ساختمانی بروید.

چگونه شیرآلات ساختمان را تمیز کنیم؟

برای اینکه شیر آبی که خریداری کرده اید دوام و ماندگاری بیشتری داشته باشد نیاز است که بدانید چطور باید آن را تمیز و مراقبت کنید. ضروری است قبل از هر چیزی باید بدانید شیرآلات ساختمان شما از چه جنسی است تا بتوانید در صورت نیاز مواد شوینده مخصوص به آن را تهیه کرده یا طبق دستور کارخانه نسبت به تمیز کردن آن اقدام کنید؛ اما در اغلب اوقات موارد زیر می تواند به تمیز شدن شیر آب کمک کند.

1. استفاده آب گرم و مایع ظرف شویی اولین و مناسب ترین راه حل است. اگر شیر آب در محیط آشپزخانه است و خیلی کثیف نیست برای برق انداختن به روی آن، استفاده از آب و مایع ظرف شویی و یک دستمال خشک و تمیز کافی است. دقت داشته باشید که بعدازاینکه هر مایعی را روی بدنه ی شیرهای آب می زنید به خوبی با یک پارچه خشک، خشک کنید تا لکه های آب روی آن باقی نماند.
2. اگر با مشکل جرم گیری بدنه شیرآلات مواجه هستید، استفاده از سرکه سفید را پیشنهاد می کنیم. اگر شیر آب را مدت طولانی تمیز نکنید ممکن است بدنه آن جرم بگیرد. در این صورت باید با کمک مواد قوی تری نسبت به تمیز کردن آن ها اقدام کنید. سرکه سفید می تواند گزینه خوبی برای اغلب شیرآلات باشد اما حتماً مطمئن شوید که این ماده طبیعی قوی هیچ آسیبی به بدنه شیرآلات شما نمی زند.
3. در صورت لکه شدن بدنه شیرآلات استفاده از خمیردندان و جوش شیرین توصیه می شود. جوش شیرین برای تمیز کردن بسیاری از سطوح انتخاب مناسبی است و به خوبی می تواند لکه های موجود روی بدنه انواع شیرآلات ساختمانی را از بین ببرد درحالی که در اغلب موارد آسیب چندانی به بدنه شیرآلات وارد نمی کند. فقط کافی است مقدار کمی جوش شیرین را با مقداری خمیردندان و مقداری آب ترکیب کنید و با این محلول شیرآلات خانه خود را تمیز کنید و لکه های موجود در آن ها را از بین ببرید.
   

   شیرآلات روکار (کاربردهای رایج و مزایای نگهداری)

   شیرآلات روکار، متداول‌ترین سیستم در پروژه‌های ساختمانی هستند که در آن‌ها بدنه اصلی شیر و مکانیزم ترکیب آب، بیرون از دیوار نصب می‌شود. از دیدگاه مدیریت نگهداری و تعمیرات (نت)، این نوع شیرآلات بالاترین امتیاز را دریافت می‌کنند.

   دسترسی آسان به اتصالات، تعویض سریع کارتریج و عدم نیاز به تخریب پوشش‌های نهایی دیوار (مانند سرامیک یا سنگ) در زمان بروز نشتی، از مزایای غیرقابل انکار آن‌ها برای مالکان و مدیران ساختمان است. این مدل‌ها به ویژه در پروژه‌های بازسازی (Renovation) که امکان تغییرات بنیادین در لوله‌کشی وجود ندارد، گزینه‌ای ایده‌آل محسوب می‌شوند.

   شیرآلات توکار (الزامات معماری مدرن و چالش‌های اجرایی)

   شیرآلات توکار نماینده رویکرد مینیمالیستی در معماری داخلی هستند. در این سیستم، «مغزی» یا باکس مرکزی (Central Box) درون ضخامت دیوار قرار گرفته و تنها اهرم کنترل و آبریز (Spout) روی سطح نمایان می‌شوند.

   از نظر اجرایی، نصب این شیرآلات نیازمند دقت مهندسی بالایی است. ضخامت دیوار تاسیساتی باید برای قرارگیری باکس مرکزی مناسب باشد؛ این عمق بسته به برند تولیدکننده معمولاً بین $8$ تا $12$ $cm$ متغیر است. همچنین، انجام دقیق تست فشار شبکه لوله‌کشی (تحت فشار استاندارد $0$ تا $15$ $bar$) پیش از اجرای عملیات نازک‌کاری و کاشی‌کاری، برای جلوگیری از خسارات جبران‌ناپذیر رطوبتی الزامی است.

   دسته‌بندی شیرآلات بر اساس مکانیزم عملکرد

   انتخاب مکانیزم داخلی شیرآلات، علاوه بر راحتی کاربر، مستقیماً بر دوام محصول و میزان هدررفت آب تاثیر می‌گذارد.

   شیرآلات اهرمی (تک‌اهرمی)

   این دسته، استاندارد فعلی صنعت ساختمان برای کاربری‌های مسکونی است. هسته مرکزی این شیرآلات، یک «کارتریج سرامیکی» است که وظیفه ترکیب آب سرد و گرم و تنظیم دبی خروجی را بر عهده دارد. استفاده از دیسک‌های سرامیکی مقاوم در برابر سایش، باعث شده تا شیرآلات اهرمی در برابر املاح و سختی آب (TDS) مقاومت بالایی نشان دهند و مشکل چکه کردن آب که در شیرآلات کلاسیک (دو فلکه‌ای) شایع بود را برطرف سازند.

   شیرآلات هوشمند و چشمی (مناسب برای فضاهای عمومی)

   شیرآلات الکترونیکی با بهره‌گیری از سنسورهای مادون قرمز (Infrared)، جریان آب را تنها در زمان حضور دست کاربر در دامنه دید سنسور برقرار می‌کنند. در پروژه‌های تجاری، درمانی و فضاهای مشاع مجتمع‌های مسکونی بزرگ، نصب این تجهیزات یک الزام بهداشتی (جهت جلوگیری از انتقال آلودگی) و یک استراتژی موثر برای کاهش مصرف آب است. مهندسان تاسیسات باید در زمان طراحی، پیش‌بینی‌های لازم جهت تامین برق (از طریق آداپتور مرکزی یا باتری‌های پشتیبان) را در نقشه‌های تاسیسات الکتریکی لحاظ کنند.

   شیرآلات ترموستاتیک (کنترل دقیق دما)

   شیرآلات ترموستاتیک اوج مهندسی سیالات در تجهیزات بهداشتی هستند. این مکانیزم هوشمند، قادر است نوسانات فشار آب سرد و گرم شبکه را به صورت لحظه‌ای جبران کرده و دمای آب خروجی را کاملاً ثابت نگه دارد.

   این ویژگی در سیستم‌های دوش حمام بسیار حیاتی است. به منظور رعایت ایمنی کاربران (به‌ویژه کودکان و سالمندان) و جلوگیری از سوختگی با آب داغ، اکثر شیرآلات ترموستاتیک دارای یک قفل ایمنی دما بر روی عدد 38 درجه سانتی گراد هستند که عبور از این دما نیازمند فشردن یک دکمه فیزیکی توسط کاربر است.